صفحه تکی وبلاگ

سازمان بین ‌المللی دریانوردی (IMO) با تصویب پیش ‌نویس قوانین الزام ‌آور، چارچوبی نوین برای کاهش انتشار گازهای گلخانه ‌ای در صنعت کشتیرانی تعیین کرد. این طرح که با ترکیب استاندارد سوخت پاک و مالیات کربن، مسیر رسیدن به «صفر خالص» تا 2050 را هموار می ‌سازد، از سال 2027 اجرایی خواهد شد.

به گزارش گروه بین ‌الملل آرتین نیوز به نقل از سایت marinetime; سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) پیش‌نویس مقرراتی را تصویب کرده که چارچوبی الزام ‌آور برای کاهش انتشار گازهای گلخانه ‌ای(GHG) از کشتی ‌ها تعیین می‌کند. هدف این مقررات، دستیابی به آلایندگی صفر خالص تا سال 2050 یا حدود آن است.

مقررات جدید که در هشتاد و سومین جلسه کمیته حفاظت از محیط زیست دریایی (MEPC 83) از 7 تا 11 آوریل 2025 به تصویب رسید، شامل دو ابزار اصلی ازجمله استاندارد اجباری سوخت دریایی  و سیستم جهانی قیمت ‌گذاری برای انتشار کربن است.

اکنون پیش ‌بینی می‌شود این مقررات پس از تصویب نهایی در اکتبر 2025، از سال 2027 لازم ‌الاجرا شوند. این قوانین برای کشتی ‌های بزرگ با ظرفیت ناخالص بیش از 5000 تن اعمال خواهد شد که مسئول 85درصد از کل انتشار CO2 در کشتیرانی بین ‌المللی هستند.

نخستین مالیات کربن جهانی در یک صنعت

این پیش ‌نویس بخشی از چارچوب Net-Zero سازمان IMO محسوب می‌شود و برای اولین بار در جهان، استاندارد سوخت و قیمت ‌گذاری کربن را در یک صنعت جهانی ترکیب می‌کند.

در تاریخ 11 آوریل 2025، 63 کشور از جمله هند، چین و برزیل به نفع اعمال مالیات جهانی کربن بر صنعت کشتیرانی رأی دادند. این رأی‌گیری که  اولین اقدام از این دست در جهان محسوب می‌شود، پس از بحث ‌های فشرده در مقر اصلی IMO در لندن انجام شد.

جزئیات اجرایی مالیات کربن 

از سال 2028، کشتی ‌هایی که بیش از حد مجاز کربن منتشر کنند، مجبور به استفاده از سوخت ‌های پاک‌تر یا پرداخت هزینه برای انتشار اضافی خواهند بود که پیش ‌بینی می‌شود این مالیات تا سال 2030 حدود 40 میلیارد دلار درآمد ایجاد کند.

این تصمیم تاریخی، صنعت کشتیرانی را به سمت انرژی ‌های پاک سوق می‌دهد و گامی مهم در راستای مبارزه با تغییرات اقلیمی محسوب می‌شود.

با این حال، این بودجه صرفاً در بخش کشتیرانی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه ‌ای مصرف خواهد شد و به کمک ‌های اقلیمی گسترده‌تر برای کشورهای در حال توسعه اختصاص نخواهد یافت.

کارشناسان بر این باورند که این طرح تنها می‌تواند منجر به کاهش 10 درصدی انتشار گازهای گلخانه ‌ای ناشی از کشتیرانی تا سال 2030 شود که کمتر از هدف تعیین ‌شده 20 درصدی سازمان بین ‌المللی دریانوردی (IMO) است. همچنین کشورهای نفت ‌خیز مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی، روسیه و ونزوئلا با این تصمیم مخالفت کردند، در حالی که هیئت آمریکایی نه در رأی ‌گیری شرکت کرد و نه در مذاکرات حضور یافت.

بدین ترتیب برخی از کشورهای در حال توسعه و آسیب ‌پذیر ناامیدی خود را ابراز داشتند. بسیاری از آن‌ها درخواست کرده بودند که بخشی از درآمدها به اقدامات اقلیمی در کشورهای فقیرتر اختصاص یابد، اما توافق نهایی، استفاده از این بودجه را محدود به مصارف خاص بخش کشتیرانی نگه داشت.

تووالو که به نمایندگی از کشورهای جزیره‌ای اقیانوس آرام سخن می‌گفت: روند مذاکرات محرمانه را مورد انتقاد قرار داد و اعلام کرد: طرح نهایی از انتقال واقعی به سوخت ‌های پاک‌تر حمایت نمی‌کند.

وزیر تغییرات اقلیمی وانواتو نیز کشورهای تولیدکننده سوخت ‌های فسیلی و ایالات متحده را به دلیل جلوگیری از پیشرفت و تضعیف اهداف اقلیمی این پیشنهاد مورد انتقاد قرار داد.

از سوی دیگر چارچوب Net-Zero سازمان IMO به عنوان فصل پنجم جدید به پیوست ششم کنوانسیون MARPOL  (معاهده اصلی بین‌المللی برای جلوگیری از آلودگی ناشی از کشتی ‌ها) اضافه خواهد شد. پیوست ششم MARPOL در حال حاضر حدود 97 درصد از کشتی ‌های تجاری جهان را تحت پوشش قرار می‌دهد و شامل مقررات مربوط به بهره ‌وری انرژی است.

کشتی ‌ها ملزم خواهند بود به تدریج شدت سوخت گازهای گلخانه‌ای (GFI) را کاهش دهند. این به معنای کاهش انتشار گازهای گلخانه ‌ای به ازای هر واحد انرژی است که با روش از چاه تا پیشران ( محاسبه کل انتشار گازهای گلخانه ‌ای در چرخه کامل سوخت، از استخراج تا مصرف نهایی در موتور کشتی) محاسبه می‌شود. این روش کلیه انتشارات از مرحله تولید سوخت تا مصرف نهایی آن را در بر می‌گیرد.

استاندارد جهانی، سوخت کشتی ‌ها را موظف می‌کند به اهداف سالانه کاهش GFI پایبند باشند.

ابزار اقتصادی جهانی به کشتی ‌هایی که از محدودیت‌های GFI تجاوز کنند، اجازه می‌دهد با خرید واحدهای جبرانی، (یعنی اعتبارات کربنی که کشتی ‌های متخلف می‌توانند خریداری کنند) انتشارات خود را خنثی نمایند.

کشتی ‌هایی که از فناوری ‌های بدون انتشار یا کم ‌انتشار استفاده کنند، واجد شرایط دریافت پاداش مالی یا واحدهای مازاد (اعتباراتی که کشتی ‌های کم ‌آلاینده می‌توانند به دیگران بفروشند) خواهند بود.

صندوق جدید Net-Zero سازمان IMO که مسئولیت جمع ‌آوری وجوه از کشتی ‌های متخلف از محدودیت ‌های انتشار را بر عهده خواهد داشت، مسئولیت هایی از جمله: اعطای پاداش به کشتی ‌های کم ‌آلاینده؛ حمایت از نوآوری ‌های فناوری پاک، تحقیقات و توسعه زیرساخت‌ها؛ ارائه آموزش، انتقال فناوری و پشتیبانی به کشورهای در حال توسعه و کمک به کشورهای آسیب ‌پذیر مانند کشورهای جزیره‌ای کوچک در حال توسعه و کشورهای کمتر توسعه ‌یافته برای مقابله با تأثیرات تغییرات اقلیمی برعهده دارد.