معادله سهام کشتیرانی در بحران هرمز تغییر کرد
در حالی که انتظار میرفت تنشهای تنگه هرمز به رشد عمومی سهام کشتیرانی بینجامد، تحلیل جدید لویدز لیست نشان میدهد ساختار درآمد، نوع کشتی و مسیرهای تجاری، مهمترین عوامل تعیینکننده برندگان و بازندگان این بحران بودهاند.
بر اساس این تحلیل، اگرچه بسیاری از سهام کشتیرانی طی یک سال گذشته عملکردی فراتر از بازار عمومی سهام داشتهاند، اما از زمان آغاز بحران هرمز در اواخر فوریه، شتاب رشد بخش قابل توجهی از این سهام کاهش یافته و برخی از آنها حتی بازدهی ضعیفتری نسبت به بازار سهام آمریکا ثبت کردهاند.
یافتههای لویدز لیست حاکی از آن است که بحران هرمز معادله سرمایهگذاری در صنعت کشتیرانی را تغییر داده و نشان داده است که افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی لزوماً به معنای سودآوری یکسان برای همه بخشهای حملونقل دریایی نیست.
لویدز لیست برای ارزیابی اثرات بحران، عملکرد ۲۹ شرکت کشتیرانی پذیرفتهشده در بورس آمریکا و همچنین دو صندوق قابل معامله (ETF) شرکت Breakwave Advisors را بررسی کرده و عملکرد آنها را با صندوق SPDR که شاخص S&P500 را دنبال میکند، مقایسه کرده است.
این بررسی در دو بازه زمانی انجام شده است:
• عملکرد سهام در یک سال گذشته؛
• عملکرد سهام از زمان آغاز بحران هرمز.
نتیجه اصلی این تحلیل آن است که بخش عمده رشد سالانه سهام کشتیرانی پیش از آغاز بحران هرمز اتفاق افتاده و پس از تشدید بحران، روند صعودی بسیاری از شرکتها کند شده است.
جدول: عملکرد سهام بخشهای مختلف کشتیرانی پس از آغاز بحران هرمز

BWET؛ استثنای بزرگ بازار کشتیرانی
در میان داراییهای بررسیشده، صندوق قابل معامله Breakwave Tanker Shipping ETF (BWET) عملکردی کاملاً متفاوت از سایر بخشهای صنعت کشتیرانی داشته است.
بر اساس تحلیل لویدز لیست، BWET تا روز سهشنبه نسبت به سال گذشته ۱۷۷۳ درصد افزایش ارزش داشته و از زمان آغاز بحران هرمز نیز ۲۳۲ درصد رشد کرده است.
این صندوق به جای سرمایهگذاری مستقیم در سهام شرکتهای مالک کشتی، روی قراردادهای آتی حملونقل دریایی (FFA) سرمایهگذاری میکند. حدود ۹۰ درصد وزن BWET به قراردادهای مرتبط با شاخص TD3C اختصاص دارد؛ شاخصی که نرخهای لحظهای سفر نفتکشهای بسیار بزرگ (VLCC) از رأستنوره عربستان سعودی به نینگبو چین را ارزیابی میکند.
پیش از بحران هرمز، BWET عمدتاً بازتابدهنده افزایش نرخهای واقعی بازار در این مسیر بود؛ اما پس از تشدید تنشها در خاورمیانه، عملکرد این صندوق بیشتر تحت تأثیر برآورد فرضی هزینه انجام چنین سفرهایی در شرایط پرریسک قرار گرفته است.
تحلیل شرکت Signal Ocean نشان میدهد از میان ۳۵۴ مورد ثبتشده تردد نفتکش در خاورمیانه بین دوم مارس تا ۲۹ مه، تنها یک مورد مربوط به بندر رأستنوره بوده است.
همین موضوع باعث ایجاد بحثهایی درباره میزان انطباق شاخص TD3C با واقعیت بازار شده است. شرکت Mercuria علیه Baltic Exchange شکایت کرده و مدعی شده است که این شاخص دیگر واقعیت اقتصادی سفر مورد نظر را منعکس نمیکند. با این حال، معاملات قراردادهای آتی TD3C همچنان ادامه دارد.
بر اساس دادههای Baltic Exchange، شاخص TD3C در روز چهارشنبه به حدود ۴۰۱ هزار دلار در روز رسید؛ رقمی بیش از چهار برابر شاخصهای واقعی VLCC در حوزه اقیانوس اطلس.
نفتکشهای نفت خام؛ رشد بزرگ سالانه، توقف پس از بحران
هفت شرکت فعال در حوزه نفتکشهای نفت خام که در این بررسی قرار گرفتهاند، طی یک سال گذشته به طور متوسط ۱۰۶ درصد رشد داشتهاند؛ رقمی بیش از چهار برابر رشد ۲۴ درصدی شاخص SPDR.
اما این رشد عمدتاً پیش از آغاز بحران هرمز اتفاق افتاده است.
از زمان آغاز بحران در ۲۷ فوریه، سهام این شرکتها تقریباً بدون تغییر باقی مانده و به طور متوسط یک درصد کاهش یافتهاند؛ در حالی که شاخص SPDR در همین دوره ۸ درصد رشد کرده است.
بر اساس تحلیل لویدز لیست، اختلال عملی در عبور و مرور از تنگه هرمز باعث شده رقابت برای محمولههای باقیمانده نفت خام افزایش یابد.
عملکرد شرکتها در این دوره متفاوت بوده است؛ بهطوری که سهام DHT حدود ۱۱ درصد کاهش و سهام International Seaways حدود ۱۱ درصد افزایش یافته است.
همچنین مقایسه میان BWET و مالکان واقعی VLCC نشان میدهد که چهار شرکت Frontline، Okeanis Eco Tankers، DHT و International Seaways که عملکرد آنها بر اساس قراردادهای واقعی حملونقل تعیین میشود، در همین بازه زمانی به طور متوسط حدود یک درصد کاهش داشتهاند.
نفتکشهای فرآوردههای نفتی؛ سود سالانه، اما بدون جهش بحران
چهار شرکت فعال در بخش نفتکشهای فرآوردههای نفتی در یک سال گذشته ۸۱ درصد رشد داشتهاند؛ رقمی بیش از سه برابر رشد شاخص SPDR.
با این حال، از آغاز بحران هرمز، این گروه تقریباً ثابت مانده و تنها حدود یک درصد افزایش ثبت کرده است.
مانند بخش نفت خام، اختلال در تردد هرمز باعث افزایش رقابت برای حمل محمولههای فرآوردههای نفتی شده است.
در این بخش، تغییرات سهام از رشد ۳ درصدی Hafnia تا کاهش ۲ درصدی Scorpio Tankers متفاوت بوده است.
حمل گاز؛ یکی از برندگان اصلی بحران
برخلاف نفتکشهای نفت خام و فرآورده، سهام شرکتهای حمل گاز در دوره بحران هرمز همچنان به رشد خود ادامه دادهاند.
چهار شرکت بررسیشده در این بخش طی یک سال گذشته ۷۸ درصد رشد داشتهاند؛ رقمی بیش از سه برابر رشد شاخص SPDR.
مالکان کشتیهای بسیار بزرگ حمل گاز (VLGC) بهترین عملکرد را در این گروه ثبت کردهاند.
شاخص نقدی VLGC مسیر خلیج آمریکا–ژاپن در Baltic Exchange در روز چهارشنبه به حدود ۱۵۴ هزار و ۹۴۵ دلار در روز رسید؛ بیش از دو برابر سطح آن در اواخر فوریه.
سهام BW LPG از زمان آغاز بحران حدود ۲۱ درصد افزایش یافته و سهام Dorian LPG نیز حدود ۲۰ درصد رشد کرده است.
با این حال، تحلیل لویدز لیست هشدار میدهد که سهام VLGCها به شدت روند بازار نقدی را دنبال میکنند و نرخهای این بخش پس از رسیدن به اوج در ۲۶ مه، حدود ۲۳ درصد کاهش یافته است.
فله خشک؛ کمترین اثرپذیری از بحران هرمز
شش شرکت فعال در بخش فله خشک طی یک سال گذشته ۱۰۲ درصد رشد داشتهاند؛ بیش از چهار برابر رشد شاخص SPDR.
اما از زمان آغاز بحران هرمز، این شرکتها تنها حدود یک درصد افزایش داشتهاند و از شاخص S&P500 عقب ماندهاند.
صندوق BDRY شرکت Breakwave نیز تقریباً همراستا با عملکرد مالکان فله خشک حرکت کرده و در همین دوره حدود ۲ درصد افزایش یافته است.
بر اساس تحلیل لویدز لیست، بخش فله خشک نسبتاً کمتر تحت تأثیر بحران هرمز قرار گرفته است؛ اگرچه افزایش هزینه سوخت و رشد تقاضا برای حمل زغالسنگ به عنوان جایگزین گاز طبیعی، از پیامدهای این بحران برای این بخش بوده است.
خطوط کانتینری؛ توان انتقال هزینهها به مشتریان
لویدز لیست در بخش کانتینری، سه شرکت بورسی شامل Matson، Costamare و GSL را بررسی کرده و شرکت ZIM را به دلیل قرار داشتن در فرآیند تصاحب توسط Hapag-Lloyd از تحلیل کنار گذاشته است.
سه شرکت بررسیشده طی یک سال گذشته ۷۴ درصد رشد داشتهاند؛ اما از آغاز بحران هرمز تنها حدود یک درصد افزایش ثبت کردهاند.
با این حال، تفاوت قابل توجهی میان خطوط کانتینری و شرکتهای اجارهدهنده کشتی وجود داشته است.
سهام Matson از ۲۷ فوریه تاکنون حدود ۱۷ درصد افزایش یافته؛ زیرا خطوط کانتینری توانستهاند افزایش هزینه سوخت را از طریق اضافه هزینههای سوختی (surcharges)و افزایش نرخهای حمل به مشتریان منتقل کنند.
همچنین بارگیری زودهنگام کالا توسط واردکنندگان، نرخهای لحظهای حمل را افزایش داده و چشمانداز سودآوری این شرکتها را تقویت کرده است.
در مقابل، سهام شرکتهای اجارهدهنده کشتی کانتینری مانند GSL و Costamare در همین دوره به ترتیب ۵ و ۸ درصد کاهش یافتهاند.
مالکان چندبخشی؛ رشد سالانه، اما توقف حرکت صعودی
پنج شرکت چندبخشی مورد بررسی در یک سال گذشته ۴۸ درصد رشد داشتهاند؛ بیش از دو برابر شاخص SPDR.
با این حال، مانند بسیاری از بخشهای دیگر کشتیرانی، روند صعودی آنها در دوره بحران هرمز کند شده و تنها ۴ درصد افزایش ثبت کردهاند.
در میان این شرکتها:
• Danaos حدود ۱۱ درصد رشد داشته است؛
• CMB.Tech و SFL حدود ۵ درصد افزایش یافتهاند؛
• Navios Partners تقریباً بدون تغییر مانده؛
• Capital Clean Energy Carriers حدود ۲ درصد کاهش داشته است.
جمعبندی تحلیل لویدز لیست
این تحلیل نشان میدهد که بحرانهای ژئوپلیتیکی در صنعت کشتیرانی آثار یکسانی بر همه بخشهای این حوزه ندارند.
بحران هرمز نه به یک موج صعودی فراگیر برای همه شرکتهای دریایی منجر شد و نه موجب سقوط گسترده بازار شد؛ بلکه تفاوت عملکرد میان بخشهای مختلف کشتیرانی را برجسته کرد.
نوع کشتی، ساختار قراردادها، مسیرهای تجاری و توانایی شرکتها برای انتقال هزینهها به مشتریان، از عوامل تعیینکننده در میزان تأثیرپذیری شرکتهای کشتیرانی از بحرانهای جهانی هستند.
منبع: Lloyd’s List، “How the Hormuz crisis changed the equation for shipping stocks”

