سوختهای سبز دریایی زیر سایه ابهام IMO
تقاضا برای سوختهای جایگزین کمکربن در صنعت کشتیرانی طی سال ۲۰۲۶ کاهش یافته است؛ روندی که فعالان بازار، ابهام در مقررات کاهش انتشار سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) و رقابت اعتبارات کربنی با سوختهای زیستی را از عوامل اصلی آن میدانند.
به گزارش آرتین نیوز به نقل از رویترز؛ تقاضا برای سوختهای دریایی کمکربن در سال جاری میلادی، در شرایطی کاهش یافته که آینده مقررات سازمان بینالمللی دریانوردی برای دستیابی به انتشار خالص صفر کربن تا سال ۲۰۵۰ همچنان با ابهام روبهرو است.
بر اساس دادههای دولتی سنگاپور، فروش سوخت زیستی دریایی در این کشور طی دوره ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۶ به حدود ۶۰۳ هزار تن رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۴۷ درصد کاهش نشان میدهد. این در حالی است که فروش این نوع سوخت در سال ۲۰۲۵ بیش از دو برابر سال ۲۰۲۴ افزایش یافته بود.
سنگاپور بهعنوان بزرگترین مرکز سوخترسانی به کشتیها در جهان، یکی از بازارهای اصلی عرضه سوختهای دریایی متعارف و جایگزین به شمار میرود. کاهش تقاضا در این بندر مهم میتواند نشانهای از تردید شرکتهای کشتیرانی درباره سرمایهگذاری بیشتر در سوختش
فعالان صنعت کشتیرانی معتقدند تا زمانی که چارچوب نهایی سازمان بینالمللی دریانوردی برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای مشخص نشود، انتظار افزایش قابلتوجه تقاضا برای سوختهای زیستی دریایی دشوار خواهد بود.
ینس مول یورگنسن، مدیر شرکت کشتیرانی فله خشک اولدندورف کریرز، در این زمینه تأکید کرد که انتظار ندارد تقاضا برای سوختهای زیستی تا زمان اتخاذ تصمیم نهایی IMO افزایش چشمگیری داشته باشد.
وی همچنین به مازاد اعتبارات کربنی در چارچوب مقررات FuelEU Maritime اتحادیه اروپا اشاره کرد و گفت این اعتبارات با استفاده از سوختهای زیستی رقابت میکنند.
مقررات FuelEU Maritime با هدف کاهش شدت انتشار گازهای گلخانهای ناشی از انرژی مصرفی کشتیها تدوین شده و کشتیهای مشمول این مقررات را ملزم به رعایت الزامات مربوط به کاهش انتشار میکند.
رشد کمتر از انتظار در بازار اروپا
در بندر روتردام، یکی از مهمترین مراکز سوخترسانی دریایی اروپا، فروش سوختهای دریایی ترکیبشده با سوخت زیستی در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۲۸ درصد افزایش یافت؛ با این حال، رشد تقاضا کمتر از انتظارات فعالان بازار بود.
پیتر گرونوالدت، مدیرعامل شرکت سیاسکیل انرژی، سرمایهگذاری مشترک شرکتهای کارگیل و هافنیا، اعلام کرد که برخی مشوقهای مالیاتی در اروپا به افزایش مصرف سوختهای زیستی کمک کردهاند، اما سطح تقاضا همچنان پایینتر از پیشبینیهاست.
به گفته وی، حتی در مقاطعی که سوختهای زیستی پس از آغاز جنگ ایران از گازوئیل دریایی ارزانتر بودهاند، بسیاری از شرکتها همچنان استفاده از سوختهای متعارف را ترجیح دادهاند.
این وضعیت نشان میدهد که قیمت بهتنهایی تعیینکننده انتخاب سوخت نیست و اطمینان از مقررات آینده، دسترسی پایدار به سوخت و امکان برنامهریزی اقتصادی بلندمدت نیز در تصمیم شرکتهای کشتیرانی نقش مهمی دارند.
افزایش قیمت سوختهای متعارف و ضرورت تنوعبخشی
در همین حال، اختلالات ناشی از جنگ خاورمیانه، بازار جهانی سوخترسانی دریایی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. بر اساس گزارش رویترز، قیمت سوختهای دریایی مبتنی بر سوختهای فسیلی در هفته منتهی به انتشار گزارش، دستکم ۷۰ درصد بالاتر از سطح پیش از آغاز جنگ ایران در فوریه ۲۰۲۶ قرار داشت.
این افزایش قیمت، اهمیت تنوعبخشی به منابع تأمین سوخت و استفاده از کشتیهایی با قابلیت مصرف چند نوع سوخت را برای مالکان ناوگان برجسته کرده است.
یِسپر سورنسن، رئیس جهانی سوختهای جایگزین در شرکت کیپیآی اوشنکانکت، نیز بر ضرورت ارائه چارچوبهای مقرراتی روشن برای هدایت سرمایهگذاریهای صنعت کشتیرانی تأکید کرد.
به گفته وی، شرکتهایی که سفارش ساخت کشتیهای مجهز به سامانههای سوخت جایگزین یا موتورهای دوگانهسوز را ثبت کردهاند، در تلاشاند انعطافپذیری بیشتری در انتخاب سوخت مورد استفاده خود ایجاد کنند.
چشمانداز سوختهای دریایی کمکربن
فعالان صنعت معتقدند تعیین تکلیف چارچوب کاهش انتشار سازمان بینالمللی دریانوردی میتواند نقش مهمی در جهتدهی به سرمایهگذاریهای آینده داشته باشد. تا آن زمان، عدم قطعیت مقرراتی، هزینههای سوخت و رقابت میان راهکارهای مختلف کاهش انتشار احتمالاً بر سرعت گذار صنعت کشتیرانی به سوختهای پاکتر تأثیر خواهد گذاشت.

